Цыкл анлайн-воркшопаў ад Кангрэса мясцовых і рэгіянальных уладаў Савета Еўропы
Кампанія «Кадравы Рэзерв» пры падтрымцы Кангрэса мясцовых і рэгіянальных уладаў Савета Еўропы праводзіць новы цыкл анлайн-воркшопаў, прысвечаных сучаснаму дэмакратычнаму мясцоваму самакіраванню ў Еўропе.
Рэалізацыя гэтай адукацыйнай ініцыятывы стала адным з практычных вынікаў працы Каардынацыйнай рады па развіцці супрацоўніцтва з еўрапейскімі інстытутамі. Праграма накіравана на пашырэнне ведаў і практычных кампетэнцый беларускіх спецыялістаў, неабходных для падрыхтоўкі і рэалізацыі будучых рэформаў сістэмы дзяржаўнага і мясцовага кіравання.
Мясцовае самакіраванне — адзін з фундаментальных элементаў дэмакратычнай дзяржавы. Менавіта на мясцовым узроўні прымаецца значная частка рашэнняў, якія непасрэдна ўплываюць на штодзённае жыццё грамадзян: ад развіцця інфраструктуры і жыллёва-камунальнай гаспадаркі да адукацыі, сацыяльных паслуг і мясцовага эканамічнага развіцця.
У Беларусі сістэма мясцовага кіравання на працягу дзесяцігоддзяў заставалася жорстка цэнтралізаванай. Мясцовыя органы ўлады маюць абмежаваную самастойнасць, а магчымасці грамадзян уплываць на прыняцце рашэнняў істотна абмежаваныя.
Пераход да дэмакратычнай сістэмы запатрабуе не толькі змены заканадаўства, але і падрыхтоўкі спецыялістаў, здольных рэалізоўваць інстытуцыйныя рэформы на практыцы.
Праграма будзе складацца з асобных тэматычных серый, кожная з якіх уключае тры паслядоўныя анлайн-семінары, прысвечаныя адной тэме. Усяго вызначана пяць асноўных напрамкаў, якія плануецца разглядаць паэтапна.
Важнай асаблівасцю праграмы стане сумесная праца міжнародных і беларускіх экспертаў. Еўрапейскі досвед будзе разглядацца ў кантэксце беларускіх рэалій, а атрыманыя веды — выкарыстоўвацца для абмеркавання канкрэтных прапаноў па рэфармаванні мясцовага кіравання і далейшай дапрацоўкі беларускай Канцэпцыі мясцовага самакіравання.
Першая серыя семінараў: лістапад — снежань 2026 года
Першая серыя з трох анлайн-семінараў пройдзе ў лістападзе і снежні 2026 года і будзе прысвечана еўрапейскім мадэлям мясцовага самакіравання.
У цэнтры ўвагі — параўнальны аналіз сістэм мясцовага кіравання, размеркаванне паўнамоцтваў паміж рознымі ўзроўнямі ўлады, дэцэнтралізацыя і мясцовая аўтаномія.
Удзельнікі змогуць:
-
параўнаць мадэлі мясцовага самакіравання ў розных еўрапейскіх краінах;
-
зразумець прынцыпы размеркавання паўнамоцтваў, адказнасці і фінансавых рэсурсаў;
-
пазнаёміцца з досведам рэформаў у Польшчы, Украіне і краінах Балтыі;
-
вызначыць, якія рашэнні могуць быць карыснымі для Беларусі і якія ўмовы неабходныя для іх рэалізацыі.
Асаблівая ўвага будзе нададзена краінам, якія прайшлі праз постсацыялістычную трансфармацыю. Іх досвед дазваляе прааналізаваць не толькі вынікі пераўтварэнняў, але і выклікі, з якімі сутыкаліся рэфарматары.
Эксперты першай серыі
Да ўдзелу ў першай серыі прапанаваныя вядомыя еўрапейскія даследчыкі і практыкі ў сферы мясцовага самакіравання:
-
Anders Lidström (Швецыя) — ганаровы прафесар паліталогіі Універсітэта Умеа, даследчык мясцовай і рэгіянальнай дэмакратыі, муніцыпальнага кіравання і еўрапейскіх мадэляў самакіравання.
-
Paweł Swianiewicz (Польшча) — прафесар, эксперт у галіне дэцэнтралізацыі, мясцовых фінансаў і тэрытарыяльных рэформаў, даследчык сістэм мясцовага самакіравання ў краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.
-
Anatolii Tkachuk (Украіна) — эксперт у галіне мясцовага самакіравання і рэгіянальнага развіцця, адзін з распрацоўшчыкаў рэформы дэцэнтралізацыі ва Украіне.
-
Georg Sootla (Эстонія) — прафесар публічнай палітыкі Талінскага ўніверсітэта, даследчык адміністрацыйных рэформаў і мясцовага самакіравання.
-
Vitalis Nakrošis (Літва) — прафесар Віленскага ўніверсітэта, эксперт у галіне дзяржаўнага кіравання і рэфармавання публічнага сектара.
-
Nino Zurabishvili (Грузія) — эксперт Нацыянальнай асацыяцыі мясцовых уладаў Грузіі, спецыялістка па пытаннях мясцовага самакіравання.
Праграма воркшопаў: асноўныя тэматычныя напрамкі
Першая серыя стане пачаткам больш шырокай адукацыйнай праграмы, якая ахоплівае пяць узаемазвязаных напрамкаў.
1. Еўрапейскія мадэлі мясцовага самакіравання
Як арганізавана мясцовае самакіраванне ў розных краінах Еўропы? Разгледзім мадэлі дэцэнтралізацыі, размеркаванне паўнамоцтваў і мясцовую аўтаномію на прыкладах Польшчы, Украіны, краін Балтыі і Грузіі. Асаблівая ўвага — магчымасцям выкарыстання гэтага досведу ў Беларусі.
2. Удзел грамадзян у прыняцці рашэнняў і электронная дэмакратыя
Як забяспечыць рэальны ўплыў грамадзян на рашэнні ўлады? Пазнаёмімся з інструментамі электроннай дэмакратыі, грамадскімі кансультацыямі, петыцыямі, партысіпатыўнымі бюджэтамі і сучаснымі платформамі ўдзелу. Абмяркуем магчымасці бяспечнага грамадзянскага ўдзелу ва ўмовах рэпрэсій і эміграцыі.
3. Планаванне і кіраванне рэформамі
Як ператварыць ідэі рэформаў у канкрэтныя змены? Разгледзім планаванне і паслядоўнасць пераўтварэнняў, каардынацыю паміж рознымі ўзроўнямі ўлады, пераадоленне інстытуцыйнага супраціву і фарміраванне грамадскай падтрымкі. Асобная ўвага — эфектыўнай камунікацыі рэформаў.
4. Фінансавая дэцэнтралізацыя
Як забяспечыць фінансавую самастойнасць мясцовых уладаў? Разбяром прынцыпы фарміравання мясцовых бюджэтаў, падаткаў і збораў, размеркавання дзяржаўных трансфертаў і фінансавага выраўноўвання рэгіёнаў. Разгледзім таксама магчымасці фінансавання мясцовай інфраструктуры і забеспячэння фінансавай устойлівасці.
5. Супрацоўніцтва з мясцовымі супольнасцямі, празрыстасць і грамадскі кантроль
Як выбудаваць давер паміж мясцовай уладай і жыхарамі? Разгледзім механізмы супрацоўніцтва з грамадскімі арганізацыямі і валанцёрскімі ініцыятывамі, удзел жыхароў у вырашэнні мясцовых пытанняў, празрыстасць бюджэтаў і інструменты грамадскага кантролю за дзейнасцю ўладаў.
Графік воркшопаў і сертыфікаты
Семінары будуць праходзіць у анлайн-фармаце, што дазволіць далучыцца ўдзельнікам з розных краін.
Актуальныя даты, час правядзення і тэмы сустрэч будуць размяшчацца ў календары мерапрыемстваў Кадравага Рэзерву: https://pr-belarus.org/be/kaliandar
Удзельнікі, якія наведаюць усе тры семінары адной тэматычнай серыі, змогуць атрымаць электронны сертыфікат аб праходжанні навучання.
Як далучыцца?
Да ўдзелу запрашаюцца ўдзельнікі Кадравага Рэзерву, а таксама спецыялісты і ўсе зацікаўленыя ў вывучэнні сучасных мадэляў мясцовага самакіравання і падрыхтоўцы дэмакратычных рэформаў у Беларусі.
Каб далучыцца да цыклу воркшопаў, неабходна запоўніць кароткую рэгістрацыйную форму: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSelEzL9npqifhiqXRJNGZQyQWdNPKMzIXzJGs-DD3YDDz1aow/viewform
Інфармацыя пра ўдзел і спасылкі на анлайн-сустрэчы будуць дасланы зарэгістраваным удзельнікам.
Калі ў вас узніклі пытанні, напішыце нам на
